poniedziałek, 23 lutego 2015

Zasada ortograficzna "ó", "u"

Zasada ortograficzna do utrwalenia w najbliższym tygodniu. Ćwiczenia do tej zasady pojawią się w najbliższy poniedziałek.

 Zasada pisowni  "ó"

     ·         jeśli wymienia się na o, e, a
dróżka — droga, lód — lodem, brzózka — brzezina, pióro — pierze;
skrócić — skracać, wrócić — wracać;
·         w zakończeniach wyrazów -ów, ówna, -ówka,
np.panów, stołów, zeszytów; Kucówna,  kartkówka, kreskówka;
z wyjątkiem: skuwka, zasuwka, wsuwka!!!
      ·         w niewielu wyrazach na początku, np.
ósemka, ósmy, ów, ówczesny, ówdzie;
      ·         w pewnej liczbie wyrazów, w których nie zachodzi wymiana na o lub e, a których pisownia ma uzasadnienie historyczne, np. mózg, ogólny,równanie, stróż, źródło.
UWAGA: Litera ó nie występuje nigdy na końcu wyrazu

Zasada pisowni  "u"

·         w zakończeniach wyrazów zdrobniałych lub zgrubiałych, a także w zakończeniach niektórych rzeczowników
-uch — dzieciuch, gnieciuch
-uchna — córuchna, matuchna
-uchny — leciuchny, ładniuchny
-ula — babula
-ulek — tatulek
-uleńka — damuleńka
-ulka — brzydulka
-ulo — mężulo
-unek — malunek, pakunek
-unia — ciotunia, lalunia
-unio — dziadunio, stryjunio
-uńcia — córuńcia
-us — dzikus, lizus
-usia — córusia, matusia
-uszek — garnuszek, maluszek
-uszka — kaczuszka
-uszko — serduszko
-uś — dziadziuś, synuś
-uśki — miluśki
-utki — biedniutki, milutki;
·         w zakończeniach czasowników
 -uję, -ujesz, -uje,
np.gotuję, gotujesz, gotuje, promuję, promujesz, promuje;
·         ponadto literę u piszemy zawsze na końcu wyrazów
·         prawie zawsze na początku wyrazu

z wyjątkiem:  ósmy, ów, ówczesny, ówdzie